درسنامه آموزشی قرآن کلاس نهم
درس 11: سوره نَبَأ و غاشِیه، من زندهام
جلسۀ اول: سورۀ نَبَأ
عَمَّ يَتَسَاءَلُونَ ﴿۱﴾ عَنِ النَّبَإِ الْعَظِيمِ ﴿۲﴾ االَّذِي هُمْ فِيهِ مُخْتَلِفُونَ ﴿۳﴾ كَلَّا سَيَعْلَمُونَ ﴿۴﴾ ثُمَّ كَلَّا سَيَعْلَمُونَ ﴿۵﴾ أَلَمْ نَجْعَلِ الْأَرْضَ مِهَادًا ﴿۶﴾ وَ الْجِبَالَ أَوْتَادًا ﴿۷﴾ وَ خَلَقْنَاكُمْ أَزْوَاجًا ﴿۸﴾ وَ جَعَلْنَا نَوْمَكُمْ سُبَاتًا ﴿۹﴾ وَ جَعَلْنَا اللَّيْلَ لِبَاسًا ﴿۱۰﴾ وَ جَعَلْنَا النَّهَارَ مَعَاشًا ﴿۱۱﴾ وَ بَنَيْنَا فَوْقَكُمْ سَبْعًا شِدَادًا ﴿۱۲﴾ وَ جَعَلْنَا سِرَاجًا وَ هَّاجًا ﴿۱۳﴾ وَ أَنْزَلْنَا مِنَ الْمُعْصِرَاتِ مَاءً ثَجَّاجًا ﴿۱۴﴾ لِنُخْرِجَ بِهِ حَبًّا وَ نَبَاتًا ﴿۱۵﴾ وَ جَنَّاتٍ أَلْفَافًا ﴿۱۶﴾ إِنَّ يَوْمَ الْفَصْلِ كَانَ مِيقَاتًا ﴿۱۷﴾ يَوْمَ يُنْفَخُ فِي الصُّورِ فَتَأْتُونَ أَفْوَاجًا ﴿۱۸﴾ وَ فُتِحَتِ السَّمَاءُ فَكَانَتْ أَبْوَابًا ﴿۱۹﴾ وَ سُيِّرَتِ الْجِبَالُ فَكَانَتْ سَرَابًا ﴿۲۰﴾ إِنَّ جَهَنَّمَ كَانَتْ مِرْصَادًا ﴿۲۱﴾ لِلطَّاغِينَ مَآبًا ﴿۲۲﴾ لَابِثِينَ فِيهَا أَحْقَابًا ﴿۲۳﴾ لَا يَذُوقُونَ فِيهَا بَرْدًا وَ لَا شَرَابًا ﴿۲۴﴾ إِلَّا حَمِيمًا وَ غَسَّاقًا ﴿۲۵﴾ جَزَاءً وِ فَاقًا ﴿۲۶﴾ إِنَّهُمْ كَانُوا لَا يَرْجُونَ حِسَابًا ﴿۲۷﴾ وَ كَذَّبُوا بِآيَاتِنَا كِذَّابًا ﴿۲۸﴾ وَ كُلَّ شَيْءٍ أَحْصَيْنَاهُ كِتَابًا ﴿۲۹﴾ فَذُوقُوا فَلَنْ نَزِيدَكُمْ إِلَّا عَذَابًا ﴿۳۰﴾
ترتیل صوتی آیات سورۀ نَبَأ / آیهٔ 1 تا 30
إِنَّ لِلْمُتَّقِينَ مَفَازًا ﴿۳۱﴾ حَدَائِقَ وَ أَعْنَابًا ﴿۳۲﴾ وَ كَوَاعِبَ أَتْرَابًا ﴿۳۳﴾ وَ كَأْسًا دِهَاقًا ﴿۳۴﴾ لَا يَسْمَعُونَ فِيهَا لَغْوًا وَ لَا كِذَّابًا ﴿۳۵﴾ جَزَاءً مِنْ رَبِّكَ عَطَاءً حِسَابًا ﴿۳۶﴾ رَبِّ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ وَ مَا بَيْنَهُمَا الرَّحْمَنِ لَا يَمْلِكُونَ مِنْهُ خِطَابًا ﴿۳۷﴾ يَوْمَ يَقُومُ الرُّوحُ وَ الْمَلَائِكَةُ صَفًّا لَا يَتَكَلَّمُونَ إِلَّا مَنْ أَذِنَ لَهُ الرَّحْمَنُ وَ قَالَ صَوَابًا ﴿۳۸﴾ ذَلِكَ الْيَوْمُ الْحَقُّ فَمَنْ شَاءَ اتَّخَذَ إِلَى رَبِّهِ مَآبًا ﴿۳۹﴾ إِنَّا أَنْذَرْنَاكُمْ عَذَابًا قَرِيبًا يَوْمَ يَنْظُرُ الْمَرْءُ مَا قَدَّمَتْ يَدَاهُ وَ يَقُولُ الْكَافِرُ يَا لَيْتَنِي كُنْتُ تُرَابًا ﴿۴۰﴾
وَ النَّازِعَاتِ غَرْقًا ﴿۱﴾ وَالنَّاشِطَاتِ نَشْطًا ﴿۲﴾ وَالسَّابِحَاتِ سَبْحًا ﴿۳﴾ فَالسَّابِقَاتِ سَبْقًا ﴿۴﴾ فَالْمُدَبِّرَاتِ أَمْرًا ﴿۵﴾ يَوْمَ تَرْجُفُ الرَّاجِفَةُ ﴿۶﴾ تَتْبَعُهَا الرَّادِفَةُ ﴿۷﴾ قُلُوبٌ يَوْمَئِذٍ وَاجِفَةٌ ﴿۸﴾ أَبْصَارُهَا خَاشِعَةٌ ﴿۹﴾ يَقُولُونَ أَإِنَّا لَمَرْدُودُونَ فِي الْحَافِرَةِ ﴿۱۰﴾ أَإِذَا كُنَّا عِظَامًا نَخِرَةً ﴿۱۱﴾ قَالُوا تِلْكَ إِذًا كَرَّةٌ خَاسِرَةٌ ﴿۱۲﴾ فَإِنَّمَا هِيَ زَجْرَةٌ وَاحِدَةٌ ﴿۱۳﴾ فَإِذَا هُمْ بِالسَّاهِرَةِ ﴿۱۴﴾ هَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ مُوسَى ﴿۱۵﴾
ترتیل صوتی آیات سورهٔ نَبَأ / آیهٔ 31 تا 40 و سورۀ النّازِعات آیهٔ 1 تا 15
آموزش مفاهیم
فعالیت 1 (صفحهٔ 116 کتاب درسی)
جدول زیر را با استفاده از کلمات داده شده، کامل و سعی کنید معنای کلمات را به خاطر بسپارید.
زندگی، از چه، قرار ندادیم
| ردیف | کلمه | معنا | ردیف | کلمه | معنا |
| 1 | عَمَّ (عَن + ما) | از چه | 2 | کَلّا | هرگز چنین نیست |
| 3 | ثُمَّ | سپس، بازهم | 4 | لَم نَجعَل | قرار ندادیم |
| 5 | مِهاد | محل آرامش و استراحت | 6 | اَزواج | گونهها و شکلها (ی مختلف)، جمع زَوج |
| 7 | سُبات | آسایش و آرامش | 8 | مَعاش | زندگی |
فعالیت 2 (صفحهٔ 116 کتاب درسی)
همان طور که در درس عربی آموختهاید، هرگاه «سَـ» یا «سَوفَ» قبل از فعل مضارع بیاید، فعل به صورت آینده معنا میشود، مانند:
یَعلَمُ: میداند $\leftarrow $ سَیَعلَمُ: خواهد دانست
1- النَّبَإِ الْعَظِيمِ: خبر بزرگ
2- كَلَّا سَيَعْلَمُونَ: هرگز چنین نیست خواهند دانست
3- أَلَمْ نَجْعَلِ الْأَرْضَ: آیا قرار ندادیم زمین را
4- وَ خَلَقْنَاكُمْ: آفریدیم شما را
5- سَنَکتُبُ ما قالوا: خواهیم نوشت آنچه گفتند
6- فَسَوفَ تَعلَمونَ: پس خواهند دانست
7- سَیَجعَلُ اللهُ بَعدَ عُسرٍ یُسرًا: قرار خواهد داد خداوند بعد از سختی گشایشی را
انس با قرآن در خانه (صفحهٔ 117 کتاب درسی)
الف) هر روز در خانه یکی از صفحههای 580 تا 585 قرآن کریم را بخوانید.
ب) ترجمهٔ آیات اول تا یازدهم سورهٔ نبأ را کامل کنید.
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ
1- عَمَّ يَتَسَاءَلُونَ: از چه از یکدیگر میپرسند؟
2- ﴿۱﴾ عَنِ النَّبَإِ الْعَظِيمِ: از خبری بزرگ
3- الَّذِي هُمْ فِيهِ مُخْتَلِفُونَ: که آنها در آن اختلاف دارند.
4- كَلَّا سَيَعْلَمُونَ: هرگز چنین نیست، خواهند دانست.
5- ثُمَّ كَلَّا سَيَعْلَمُونَ: سپس هرگز چنین نیست، خواهند دانست.
6- أَلَمْ نَجْعَلِ الْأَرْضَ مِهَادًا: آیا قرار ندادیم زمین را محل آرامش و استراحت
7- وَ الْجِبَالَ أَوْتَادًا: و کوهها را وسیلهٔ استقرار و پابرجایی (زمین).
8- وَ خَلَقْنَاكُمْ أَزْوَاجًا: و آفریدیم شما را به گونهها و شکلهای مختلف
9- وَ جَعَلْنَا نَوْمَكُمْ سُبَاتًا: و قرار دادیم خواب شما را برای آسایش و آرامش
10- وَ جَعَلْنَا اللَّيْلَ لِبَاسًا: و قرار دادیم شب را پوششی
11- وَ جَعَلْنَا النَّهَارَ مَعَاشًا: و قرار دادیم روز را برای زندگی
ج) از صفحهٔ ٥٨١ قرآن کریم چند عبارت آشنا بیابید و همراه با معنای هریک بنویسید.
1- اِلی قَدَرِ مَعلومٍ: به سوی اندازهای مشخص
2- هذا یَومُ الفَصل: این روز جدایی است.
3- اِنا کذلک نجزی المحسِنین: قطعاً ما این چنین پاداش میدهیم نیکوکاران را.
د) راز جاودانگی شعر و ادب فارسی از آن روست که ترجمان زیبا و لطیف بسیاری از معارف حکیمانهٔ قرآن کریم است. سعدی شاعر بزرگ ایرانی چنین گفته است:
پرهیزکار باش که دادار آسمان
فردوس جای مردم پرهیزکار کرد
جلسۀ دوم: سورۀ اَعلیٰ و سورهٔ غاشِیه
بَلْ تُؤْثِرُونَ الْحَيَاةَ الدُّنْيَا ﴿۱۶﴾ وَ الْآخِرَةُ خَيْرٌ وَ أَبْقَى ﴿۱۷﴾ إِنَّ هَذَا لَفِي الصُّحُفِ الْأُولَى ﴿۱۸﴾ صُحُفِ إِبْرَاهِيمَ وَ مُوسَى ﴿۱۹﴾
هَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ الْغَاشِيَةِ ﴿۱﴾ وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ خَاشِعَةٌ ﴿۲﴾ عَامِلَةٌ نَاصِبَةٌ ﴿۳﴾ تَصْلَى نَارًا حَامِيَةً ﴿۴﴾ تُسْقَى مِنْ عَيْنٍ آنِيَةٍ ﴿۵﴾ لَيْسَ لَهُمْ طَعَامٌ إِلَّا مِنْ ضَرِيعٍ ﴿۶﴾ لَا يُسْمِنُ وَ لَا يُغْنِي مِنْ جُوعٍ ﴿۷﴾ وُجُوهٌ يَوْمَئِذٍ نَاعِمَةٌ ﴿۸﴾ لِسَعْيِهَا رَاضِيَةٌ ﴿۹﴾ فِي جَنَّةٍ عَالِيَةٍ ﴿۱۰﴾ لَا تَسْمَعُ فِيهَا لَاغِيَةً ﴿۱۱﴾ فِيهَا عَيْنٌ جَارِيَةٌ ﴿۱۲﴾ فِيهَا سُرُرٌ مَرْفُوعَةٌ ﴿۱۳﴾ وَ أَكْوَابٌ مَوْضُوعَةٌ ﴿۱۴﴾ وَ نَمَارِقُ مَصْفُوفَةٌ ﴿۱۵﴾ وَ زَرَابِيُّ مَبْثُوثَةٌ ﴿۱۶﴾ أَفَلَا يَنْظُرُونَ إِلَى الْإِبِلِ كَيْفَ خُلِقَتْ ﴿۱۷﴾ وَ إِلَى السَّمَاءِ كَيْفَ رُفِعَتْ ﴿۱۸﴾ وَ إِلَى الْجِبَالِ كَيْفَ نُصِبَتْ ﴿۱۹﴾ وَ إِلَى الْأَرْضِ كَيْفَ سُطِحَتْ ﴿۲۰﴾ فَذَكِّرْ إِنَّمَا أَنْتَ مُذَكِّرٌ ﴿۲۱﴾ لَسْتَ عَلَيْهِمْ بِمُصَيْطِرٍ ﴿۲۲﴾ إِلَّا مَنْ تَوَلَّى وَ كَفَرَ ﴿۲۳﴾ فَيُعَذِّبُهُ اللَّهُ الْعَذَابَ الْأَكْبَرَ ﴿۲۴﴾ إِنَّ إِلَيْنَا إِيَابَهُمْ ﴿۲۵﴾ ثُمَّ إِنَّ عَلَيْنَا حِسَابَهُمْ ﴿۲۶﴾
ترتیل صوتی آیات سورۀ اَعلیٰ / آیهٔ 16 تا 19 و سورهٔ غاشِیه / آیهٔ 1 تا 26
آموزش مفاهیم
فعالیت 1 (صفحهٔ 119 کتاب درسی)
جدول زیر را با استفاده از کلمات داده شده، کامل و سعی کنید معنای کلمات را به خاطر بسپارید.
خلق شد، چگونه، میبینند، گسترده شد، شتر
| ردیف | کلمه | معنا | ردیف | کلمه | معنا |
| 1 | یَنظُرونَ | میبینند، دقت میکنند | 2 | اِبِل | شتر |
| 3 | کَیفَ | چگونه | 4 | خُلِقَت | خلق شد |
| 5 | رُفِعَت | برافراشته شد | 6 | نُصِبَت | برپا شد |
| 7 | سُطِحَت | گسترده شد، هموار شد |
فعالیت 2 (صفحهٔ 1119 کتاب درسی)
معنای این ترکیبها و عبارات قرآنی را بنویسید.
1- أَفَلَا يَنْظُرُونَ: پس آیا نمیبینند.
2- إِلَى الْإِبِلِ: به شتر
3- كَيْفَ خُلِقَتْ: چگونه خلق شد
4- وَ إِلَى السَّمَاءِ: و به آسمان
5- كَيْفَ رُفِعَتْ: چگونه بر افراشته شد
6- وَ إِلَى الْجِبَالِ: و به کوهها
7- كَيْفَ نُصِبَتْ: چگونه برپا شد
8- وَ إِلَى الْأَرْضِ: و به زمین
9- كَيْفَ سُطِحَتْ: چگونه گسترده شد
انس با قرآن در خانه (صفحهٔ 120 کتاب درسی)
الف) هر روز در خانه یکی از صفحههای 586 تا 592 قرآن کریم را بخوانید.
ب) آیات ١٧ تا ٢٠ سورهٔ غاشیه را ترجمه کنید.
1- أَفَلَا يَنْظُرُونَ إِلَى الْإِبِلِ كَيْفَ خُلِقَتْ ﴿۱۷﴾: پس آیا دقت نمیکنند به شتر چگونه خلق شد.
2- وَ إِلَى السَّمَاءِ كَيْفَ رُفِعَتْ ﴿۱۸﴾: و به آسمان (که) چگونه برافراشته شد.
3- وَ إِلَى الْجِبَالِ كَيْفَ نُصِبَتْ ﴿۱۹﴾: و به کوهها (که) چگونه برپا شد.
4- وَ إِلَى الْأَرْضِ كَيْفَ سُطِحَتْ ﴿۲۰﴾: و به زمین (که) چگونه گسترده شد.
ج) از صفحهٔ 587 قرآن کریم چند عبارت آشنا بیابید و همراه با معنای هریک بنویسید.
1- یَعْلَمُونَ مَا تَفْعَلُونَ: میدانید آنچه انجام میدهید.
2- الََّذِي خَلَقَكَ: کسی که آفرید تو را
3- یَوْمَ لا تَمْلِكُ نَفْسٌ لِنَفْسٍ شَیْئاً: روزی که فرمان نمیبرد کسی، دیگری را هیچ.
4- لِیَوم عَظیم: برای روز بزرگ
د) در سورهٔ انفطار (صفحه 587) خداوند سرانجام نیکوکاران و گناهکاران را به سادگی و زیبایی نشان داده است.آنها را بیابید و به عنوان پیام قرآنی انتخاب کنید و با حفظ این دو آیه همیشه به معنا و مفهوم آن توجه داشته باشید.